Kültür Mantarı Kişisel  
bocuk gecesi 01 Nisan 2010 Perşembe


Bocuk gecesi diye bir gece var balkanlarda, bilmem ki daha önce duydunuz mu? Trakya'da bir çok köyde ocak ayının ilk haftası olarak kabul edilir. Zamanlama Hızır takvimine(*) göre 60-70 Kasım arası bir günde. Tam günü köye göre, bölgeye göre değişiklik gösteriyor. Ama hepsi Ocak ayının ilk 2 haftası içinde oluyor.

Çocukken korktuğum gecelerden biriydi Bocuk gecesi. Çünkü kışın en karanlık günlerine denk gelir ve gece dışarı çıkmayalım diye yaşlılar bizi korkuturdu. Efendim bocuk gecesinde "bocuk karısı", "bocuk dedesi" veya "bocuk cadısı" gezermiş. Gezermiş ama ahırlara girip yeni doğum yapmış taze sütlü inek arar, ineğin sütünü emermiş. O inek bir daha süt vermezmiş. Ama bu cadının bir zaafı varmış. Neymiş? Kabak tatlısına bayılırmış. Bu yüzden biz her bocuk gecesi 1 tepsi kabak tatlısı kendimize, 1 tepside bocuk cadısına yapar ahırın çatısına koyardık. Neymiş, gelince kabağı yiyecek ve ineği unutacakmış.mış.


Bocuk gecesi cadılığı öyle hafife alınacak bir müesese değil. Bocuk cadısı olmak için yapılması gerekenler var. Bir defa 80 yaş üstü popu (**) bir yaşlı kadın olacaksınız. Sonra koltuk altınıza koyduğunuz bir tavuk yumurtasını kırmadan tam 21 gün boyunca kuluçkaya yatacaksınız ve bir civciv çıkaraksınız. Sonra bu civcivi büyütüp , suyuna da çorba yapıp yiyeceksiniz. N'olacak sonra ?. O yıl bocuk gecesinde 18 yaşında "taşşş" gibi bir hatun olarak ahırlarda gezip ineklerden istediğiniz gibi süt emebileceksiniz.

Durum bu.

Hatta, Kel Osmanların oğlu Hacı Süleymanın alkolik torunu Meemet bir bocuk gecesi kahveden dönünce ahıra gitmiş, bir bakmış 18 yaşında güzeller güzeli çıplak bir kız ineğini emiyor. Hemen kızı sepet altına kapatmış, sabah gitmiş bir bakmış komşu nine "Klüp Fatma'sı" değilmiymiş.

Böyle efsaneler çok. bu Meemet'e hep kızıyorum, 18 yaşında çıplak kız bulmuşsun ahırda, neden sepete kapatıyorsun, hayvan mı o. Çık çık çık..

Bu gecenin hıristiyanların Halloween gecesi ile aynı günlerde olması ve farklı da olsa bir kabak faktörünün varlığı kültürel bir sızma olduğunu gösteriyor bana göre. Ama kimden kime sızmıştır onu bilemem. Belki bizden onlara sızdı, bilinmez. Derin araştımak lazım. Zaten birde "Bocuk Domuzu" diye bir tabir var. Hakaret için kullanılıyor. Muhtemelen hırıstiyanların Halloween da yedikleri domuzu kastediyorlar "Bocuk Domuzu" derken. Onun kadar şişmansın, yada onun kadar obursun anlamında.

Bu bocuk gecesinin tek olayı kabak pişirmek ve dışarı çıkmamak değil elbette. Bu gecede komşular bir araya gelir, karşılıklı maniler, masallar, dedikodular yapılır. Mısır patlatılır, akıtma, kabak yenir, çekirdek çitletilir. Ayrıca bol bol çarşaf giyip korkutma olayı yaşanır. Sonuçta zaten insanlar kış günü kapıdan dışarı çıkmıyor, biraraya gelmek için bahane işte. O akşamlarda okunan maniler karşılıklı okuma şeklinde olur ve bir taraf mani bulamayınca diğer tarafın kazanması ile biter atışma. Sonra başka 2 kişi başlar vs.vs.

1. kız
Mani maniyi açar
Mani bilmeyen kaçar
Gelin kızlar söyleyelim
Hangimiz üste çıkar
2.kız
Manici başı mısın?
Cevahir taşı mısın ?
Bir manicik göndersem
Cebinde taşır mısın ?
1. kız
Lambayı yanlış yaktım
Yaktım da cama baktım
Senin için sevdiğim
Cahil başımı yaktım
2. kız
Kuyuyu saldım urgan
Sevgilim olmuş çoban
Kepeyle de üşürsen
Yollayayım bir yorgan
....
...


Geçende yeğenlerimden biri sordu "bocuk gecesi nedir" diye. Ona anlattıklarımdan sonra baktım bunu bilen yok. Dedim ki ben bunu yazayım, bir arayan olur. bocuk gecesi birini korkutmak isteyen olur.


(*)Hızır takvimi 2 aydan oluşur. 6 Mayıs da Hıdrellez ayı başlar. 8 Kasım'da da Koca Kasım, veya Eski Kasım dedikleri ay başlar.
(**)popu : dişsiz demek. (Görmeyene kör, duymayana sağır denir. Dişsiz'e ne denir? POPU denir işte..:)


Diğer Yazıları
Skilic ile aynı telden üyeler
Kültür Mantarı ile aynı telden bloglar
Ezginingüncesi
hayat memat meseleleri üzerine tek başına kafayı patlatmak yerine "gelin ta...
Bilginin Adresi
Bilginin oldugu heryerdeyiz!
Styleout Kişisel Bi ...
StyleOut Kişisel Blog StyleOut Kişisel Bi Şey